Page 41 - Журнал «Русский Берег» #9-2021
P. 41

RUSSIAN COAST | № 1/9 2022  ИСТОРИЯ | HISTORY



             TUR        TÜRKIYE’NIN          2CV, BMW Isetta, motosiklet parçaları ve   otomobil endüstrisini değil, aynı zamanda bir
                         OTOMOTIV            üniteleri üzerine inşa edilmiş makineler.  dizi ilgili endüstriyi de geliştirmeye yönelik ciddi
                      ENDÜSTRISININ                                             bir ivme kazandırmıştır: Yedek parça üretimi,
                       GEÇMIŞINDEN             1959’da ortaya çıkan MİNİ Cooper,   kauçuk ürünleri, onarım ve bakım ve nihayet
            Bugün, elektrikli otomobiller egzotik olmaktan   otomotiv endüstrisinde yeni bir çağa çıkartan   “ebedi öğrenci kompleksinin” üstesinden
          çıktıklarında, ticari başarının inovasyon ve   taşıt modeli haline geldi — bu artık kesinlikle   gelmeye katkıda bulunmuştur. 70’li yıllarda
          ileri mühendislik çözümleriyle yakından ilişkili   bir motosiklet değildi, ama savaştan zarar   motor hacmi 1600 cc olan ilk Türk spor
          olduğunu düşünüyoruz. Fakat bu her zaman   görmemiş Amerika'da görmeye alışkın   otomobili Anadol STC-16 ortaya çıktı. Stc’nin
          böyle değildir, pazar kendi yasalarına göre   olduğumuz gibi bir araba da değildi.  kısaltması “Sports Turkish Car” (Türk spor
          yaşayan bir şeydir ve her zaman inovasyonlara                         arabası). Spor otomobil için bu isim çok
          uyuşmaz, kitlesel ve satın alınabileceği bir   Girişimci bir tüccar olan Vehbi Koç Türk   hafif geliyordu ve bu nedenle halk arasında
          şey de olmazlar. Örnek için bir zamanlarda   otomobil endüstrisinin kurucusu olmuştur.   ismi Süper Türk Canavar’ına hızlı bir şekilde
          NSU Alman markalı otomobillere donatılan   Deneyimli bir otomobil satıcısıydı. 1928’den   geçmiştir.
          Wankel – Freude’nin döner pistonlu motorunu   bu yana, Türkiye ve Suriye’deki Amerikan
          ele alalım. Modern Avrupa’nın sakinlerinin   devinin satışlarının %95’ini kontrol altına almıştır.   Otomobilin kendine özgü bir yüzü
          çoğu için bu markanın pek bir şey söylememesi   1959’da Koç, Ford’un otomobil satışlarının yanı   olması için Türk tasarımcı Eralp Nuhan
          olası değildir, ancak bir zamanlar mavi-kırmızı   sıra onların bakımlarını yapmaya başlayan bir   çağırıldı. 1972’de ortaya çıkan ilk prototip,
          arka plandaki bu üç beyaz harf, dünyanın en   şirket olan Otosan’ı kurdu.  zamanın spor otomobilinin dış cephesinin
          büyük motosiklet üreticisiydi, ürünleriyle 1951,                      tüm gereksinimlerini karşılıyordu. Otomobil
          1953, 1954 ve 1955 yıllarında dört dünya hız   Anadol markası yarı-özel ile devlet işbirliğinin   parlak sarı renge boyandı ve ekonomik
          rekoru koydular.                   sonucundan ortaya çıkmıştır. Koç, hükümeti   paketinde 68 beygir gücünden lüks pakette
                                             kendi Türk markasını yaratmaya ikna etmeyi   78 beygir gücüne kadar bir Ford motoruyla
            ÜÇ TEKERLEK — CAM ELYAFTA        başardı, bu da Ford gibi güvenilir ve iddiasız   donatılıyordu. 1972 yılında, kısa bir süreliğine
            Kesin olarak konuşursak, 50’li yılların Avrupa   olacak ve Fordun bir kopyası veya lisansı   Türk pazarında satış lideri olan kitlesel
          otomobilleri tam olarak bir otomobil değildi,   bir araç olmayacaktı. Fikir, ulusal projenin   tüketiciye yönelik bir makine olan Anadolu A1
          bir çeşit motosiklet kasasıydı — Fiat 500, Citroen  kapsamını kazanmıştır, bu nedenle Anadol’un   Mark II tanıtıldı. 1973’te, wagon kasasında
                                             (yani Anadolu, Türkiye’nin çoğunun bulunduğu   A1 olan SV1600 modeli piyasaya sürüldü. Bu
                                             yarımadanın coğrafi adıdır) adı kitlelerin katılımı   da o zaman için oldukça sıra dışı bir arabaydı.
                                             ile rekabetçi bir şekilde seçilmiştir.  Örnek olarak tipik bir sedan olmasına rağmen,
                                                                                iki kapılı bir yerleşime sahipti, bu da daha fazla
                                               İlk modellerin araçların ve birimlerin çoğu   dayanıklılık kazandırıyordu. Ford Kent’in hacmi
                                             yine de lisanslıydı. Böylece Koç, İngiliz şirketi   1.200 cc olan bir motora sahipti ve buna
                                             Reliant’tan otomobil üretime patentı satın aldı. Bu   rağmen kullanımı daha ekonomikti. FİAT 124
                                             arada üç tekerlekliydi. Reliant Motor Company   100 km için 8,2 ila 9 litre arasında yakarken,
                                             “özelliği” üç tekerlekli otomobillerin olan, 2002   Anadolu Mark II 7,5 litre yakıyordu. Aynı
                                             yılına kadar varlığını sürdürdü. Bu markanın   zamanda Türkler İtalyan sınıf arkadaşından
                                             çok yerel bir şöhreti vardı, ancak yine de   daha güçlüydü — 59 Fiatlık gücüne karşı 63
                                             Britanya’da popülaritesi ikonik MİNİ ile oldukça   beygir gücü. Bununla birlikte, popüler hale
                                             karşılaştırılabilir. Bay Bean’in bazı eskizlerinde   gelemeyen A1’in “sportif” bir versiyonu da
                                             bu aracın sürekli yana yatığını görebilirsiniz.   vardı. Sadece 15 kopya satıldı. Model A1’den
                                             Reliant Motor Company, 70’li yıllarda İngiliz   sonra dört kapılı bir Anadolu A2 sedan vardı.
                                             pazarında satış açısından 2 numaralı markaydı   1981 yılına kadar konveyörde kalabildi.
                                             ve sadece British Leyland Motor Corporation
                                             Ltd’ye (BLMC) kaybediyordu ve ürünlerini farklı   70'lerin sonu, Anadol’un gerçek bahar
                                             dokuz ülkede üretiyordu. Ticari mutluluğun ne   vaktiydi. Mevcut modellere beş kapılı wagon
                                             kadar kısa ömürlü ve inovasyon ile kendine has   kasalı olan SV-1600 eklendi. 1976’dan
                                             olan bir şeyi yapabilme bilgisi ile ne kadar az   itibaren alüminyum jantlar ve dönüştürülebilir
                                             ilişkili olduğunu anlamak için bir başka sebep   bir iç salonla ile üretiliyordu. İskeleti, önceki
                                             daha.                              modellerde olduğu gibi cam elyaftan
                                                                                yapılmıştır. Böylece dünyada böyle bir
                                                       TÜRK YAPIMI              iskelete sahip olan ilk wagon kasalı bir araç
                                                     SÜPER CANAVAR              haline geldi. Şimdi Anadol otomobilleri özel
                                               Ancak, her ne olduysa, Anadol ilk gerçek   koleksiyonlarda karşılanabilir. Bu araçlarla
                                             Türk üreticisiydi. Nispeten küçük üretim hacmine   çeşitli otel ve ofislerin girişlerini dekore etmeyi
                                             rağmen, 1967’den 1991’e kadar tüm   severler. Saygıdeğer yaşına rağmen, arabalar
                                             modellerin ve modifikasyonların 130 binden   yepyeni görünüyor. Şaşılacak bir şey yok,
                                             fazla otomobilini üretmişti ve bu sadece ülkenin   çünkü cam elyafı korozyona maruz kalmaz.

                                                                                                               41
   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46