Page 51 - Журнал «Русский Берег» #10-2022
P. 51
RUSSIAN COAST | № 2/9 2022 ТРАДИЦИИ | TRADITIONS
mevsiminde yaptığı işin bir parçasıydı. Türk tonları bulunur: örneğin, koyu yeşil, fıstık yanlarında kullanılan “çift halı” en çok
halıcılığının önemli bir özelliği kadınların yeşili. Kontrast renkler de birleştirilir: kırmızı dokunmaktadır.
dokuma yapması, ancak gerektiğinde ile yeşil, kırmızı ile mavi, turuncu ile mavi. Taşpınar halılarının atkı, çözgü ve
restorasyon veya onarımla sadece Motif renginden bağımsız olarak ana hat düğüm iplikleri Karaman koyununun
erkeklerin uğraşmasıdır. Halılar evde rengi olarak siyah kullanılır. yününden yapılır. Bu da iğ ipliğidir, tüm
rahatlık ve sıcaklık yaratmakla kalmıyor, Döşemealtı halılarının üzerindeki süreç manuel’dir. En eski türlerden biri olan
aynı zamanda bir “sigorta” işlevi de resimlerin birkaç çeşidi mevcut. Ürünler Karaman koyun cinsi Türk‑Suriyelidir. Bu
görürdü. Halıları hem ani masraflara karşı kompozisyona bağlı olarak isim alır. tür koyunların yünü ya kırmızımsı ya da
hem de kız çocukları için düğün çeyizi Bayraklı halı “Bayraklı”, Laleli halısı beyazdır. Boyalar doğal, bitkiseldir.
olarak saklarlardı. üzerinde laleler açar, Dallı ağaç dallarıyla
Göçebelerin dokuma tezgâhları hafif süslenir. Akrepli halının ortasında bir akrep Alt atkı iplikleri gerilir ve üst veya çözgü
olup taşıması kolaydı. Üzerinde 80x120 figürü “Yaylaya giderken dikkatli olun!” iplikleri çapraz olarak serilir. "Perdelik"
cm’lik “çeyrek”, 125x180 cm’lik “namazlık”, uyarısını veriyor. Halelli kompozisyonu olarak adlandırılan bu teknikte ön çözgü
75x300 cm’lik “runner” gibi küçük ebatlı olarak bilinen en eski halı Antalya ipliği geri atlanır ve arka iplik ileri alınır.
yer kilimleri üretmişlerdi. Halı kumaşını Müzesi'nde sergilenmektedir. Böylece dokuma kalitesini artırılarak
ustalar, dokumacılığı zor olan ancak Seccadelerin bordürleri, her gün dekoratif bir etki yaratılır. Geçmişte, 10
ürünün yoğunluğunu artıran “ters düğüm” kılınması gereken namaz sayısına göre cm2'ye 90‑120 düğümün denk geldiği
veya Gördes adı verilen özel bir düğümle beş sembolden oluşan özel bir desenle bir halı yüksek kaliteli bir Taşpınar halısı
dokurlar. Ustanın işi zahmetli: sekiz saatlik süslenmişlerdir. Develerin figürleri olarak kabul edilirdi. Modern ürünlerde
bir çalışma günü ile 125x180 cm ölçülerinde göçebelerin yaşamı için değerli hayvanlar kalite, tezgâhta gerilmiş iplik sayısı ile
bir seccade dokumak için yirmi güne ihtiyacı olarak genellikle bordürlerinde tasvir belirlenir: 6 m2 halı için 13–15 çile iplik,
vardı. edilmiştir. 8–9 m2 halı için 18–20 çile iplik denk
Döşemealtı halılarında atkı ve çözgü, TAŞPINAR HALILARI gelmesi gerekmektedir.
enine ve boyuna kumaş iplikleri yünlüdür, Taşpınar halıları Konya, Kırşehir Taşpınar halılarının geleneksel renkleri
diğerleri kullanılmaz. İplik koyun, keçi veya ve Aksaray Anadolu bölgelerinde koyu kırmızı ve laciverttir. Bu renkler
deve yününden yapılmaktadır. Öncesinde yaşayan "yerleşik" Türkler tarafından bordürler ve madalyonlar arasında
olduğu gibi, bugünlerde de iplik elle dokunmuştur. Ürünler amaçlarına göre dekoratif bir etki sağlar. Kırmızı, erik, gri‑
yıkanır, liflere bölünür ve özel bir düğümle namazlık, başlıklar, yastıklar, heybeler, mavi, siyah renkleri ara tonlardır. Kına ve
bükülür. Büküm işlemi tamamlandıktan sonra zeminde kullanılması için farklı çeşitlere tarçın renklerini de sık sık bulabilirsiniz.
yün doğal boyalarla boyanır. Atkı ipliği ayırt edilirdi. Zemin için 12 m2'ye kadar Tüm Taşpınar halıları geometrik düzene
genellikle kırmızıdır. Çözgü renkleri arasında büyük boyutlu halılar dokunmuştur. Son göre düzenlenmiş bitkisel motiflerle
kırmızı, koyu mavi, bordo ve yeşil ve yıllarda yastıklarda ve Türk kanepelerinin süslenmiştir. Oldukça stilize olmasına
51

