Page 51 - Журнал «Русский Берег» #10-2022
P. 51

RUSSIAN COAST | № 2/9 2022  ТРАДИЦИИ | TRADITIONS








































          mevsiminde yaptığı işin bir parçasıydı. Türk   tonları bulunur: örneğin, koyu yeşil, fıstık   yanlarında kullanılan “çift halı” en çok
          halıcılığının önemli bir özelliği kadınların   yeşili. Kontrast renkler de birleştirilir: kırmızı   dokunmaktadır.
          dokuma yapması, ancak gerektiğinde   ile yeşil, kırmızı ile mavi, turuncu ile mavi.   Taşpınar halılarının atkı, çözgü ve
          restorasyon veya onarımla sadece   Motif renginden bağımsız olarak ana hat   düğüm iplikleri Karaman koyununun
          erkeklerin uğraşmasıdır. Halılar evde   rengi olarak siyah kullanılır.  yününden yapılır. Bu da iğ ipliğidir, tüm
          rahatlık ve sıcaklık yaratmakla kalmıyor,   Döşemealtı halılarının üzerindeki   süreç manuel’dir. En eski türlerden biri olan
          aynı zamanda bir “sigorta” işlevi de   resimlerin birkaç çeşidi mevcut. Ürünler   Karaman koyun cinsi Türk‑Suriyelidir. Bu
          görürdü. Halıları hem ani masraflara karşı   kompozisyona bağlı olarak isim alır.   tür koyunların yünü ya kırmızımsı ya da
          hem de kız çocukları için düğün çeyizi   Bayraklı halı “Bayraklı”, Laleli halısı   beyazdır. Boyalar doğal, bitkiseldir.
          olarak saklarlardı.                üzerinde laleler açar, Dallı ağaç dallarıyla
            Göçebelerin dokuma tezgâhları hafif   süslenir. Akrepli halının ortasında bir akrep   Alt atkı iplikleri gerilir ve üst veya çözgü
          olup taşıması kolaydı. Üzerinde 80x120   figürü “Yaylaya giderken dikkatli olun!”   iplikleri çapraz olarak serilir. "Perdelik"
          cm’lik “çeyrek”, 125x180 cm’lik “namazlık”,   uyarısını veriyor. Halelli kompozisyonu   olarak adlandırılan bu teknikte ön çözgü
          75x300 cm’lik “runner” gibi küçük ebatlı   olarak bilinen en eski halı Antalya   ipliği geri atlanır ve arka iplik ileri alınır.
          yer kilimleri üretmişlerdi. Halı kumaşını   Müzesi'nde sergilenmektedir.  Böylece dokuma kalitesini artırılarak
          ustalar, dokumacılığı zor olan ancak   Seccadelerin bordürleri, her gün   dekoratif bir etki yaratılır. Geçmişte, 10
          ürünün yoğunluğunu artıran “ters düğüm”   kılınması gereken namaz sayısına göre   cm2'ye 90‑120 düğümün denk geldiği
          veya Gördes adı verilen özel bir düğümle   beş sembolden oluşan özel bir desenle   bir halı yüksek kaliteli bir Taşpınar halısı
          dokurlar. Ustanın işi zahmetli: sekiz saatlik   süslenmişlerdir. Develerin figürleri   olarak kabul edilirdi. Modern ürünlerde
          bir çalışma günü ile 125x180 cm ölçülerinde   göçebelerin yaşamı için değerli hayvanlar   kalite, tezgâhta gerilmiş iplik sayısı ile
          bir seccade dokumak için yirmi güne ihtiyacı   olarak genellikle bordürlerinde tasvir   belirlenir: 6 m2 halı için 13–15 çile iplik,
          vardı.                             edilmiştir.                        8–9 m2 halı için 18–20 çile iplik denk
            Döşemealtı halılarında atkı ve çözgü,   TAŞPINAR HALILARI           gelmesi gerekmektedir.
          enine ve boyuna kumaş iplikleri yünlüdür,    Taşpınar halıları Konya, Kırşehir   Taşpınar halılarının geleneksel renkleri
          diğerleri kullanılmaz. İplik koyun, keçi veya   ve Aksaray Anadolu bölgelerinde   koyu kırmızı ve laciverttir. Bu renkler
          deve yününden yapılmaktadır. Öncesinde   yaşayan "yerleşik" Türkler tarafından   bordürler ve madalyonlar arasında
          olduğu gibi, bugünlerde de iplik elle   dokunmuştur. Ürünler amaçlarına göre   dekoratif bir etki sağlar. Kırmızı, erik, gri‑
          yıkanır, liflere bölünür ve özel bir düğümle   namazlık, başlıklar, yastıklar, heybeler,   mavi, siyah renkleri ara tonlardır. Kına ve
          bükülür. Büküm işlemi tamamlandıktan sonra   zeminde kullanılması için farklı çeşitlere   tarçın renklerini de sık sık bulabilirsiniz.
          yün doğal boyalarla boyanır. Atkı ipliği   ayırt edilirdi. Zemin için 12 m2'ye kadar   Tüm Taşpınar halıları geometrik düzene
          genellikle kırmızıdır. Çözgü renkleri arasında   büyük boyutlu halılar dokunmuştur. Son   göre düzenlenmiş bitkisel motiflerle
          kırmızı, koyu mavi, bordo ve yeşil ve   yıllarda yastıklarda ve Türk kanepelerinin   süslenmiştir. Oldukça stilize olmasına

                                                                                                               51
   46   47   48   49   50   51   52   53   54   55   56